> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://java.zikrulla.uz/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://java.zikrulla.uz/ilk-qadamlar/1.0-java-bilan-tanishuv-va-birinchi-dastur.md).

# #1.0 JAVA BILAN TANISHUV VA BIRINCHI DASTUR

Mehribon va rahimli Alloh nomi bilan foydali ilm o'rganish niyatida boshlaymiz.

Dasturlash olamiga xush kelibsiz! Ushbu darsda biz zamonaviy backend dasturlashning eng kuchli tillaridan biri bo'lgan Java bilan yaqindan tanishamiz, ish muhitimizni tayyorlaymiz va o'zimizning birinchi dasturimizni yozamiz.

{% embed url="<https://youtu.be/H31nmovnwL4>" %}

### ☕ 1. Java o'zi nima va u nega kerak?

Java – bu 1995-yilda yaratilgan, butun dunyo bo'ylab millionlab qurilmalarda ishlaydigan eng mashhur dasturlash tillaridan biri. Uning eng katta ustunligi "Write Once, Run Anywhere" (Bir marta yoz, hamma joyda ishlat) tamoyilidir. Ya'ni, siz yozgan Java kodi Windows, Mac yoki Linux tizimlarida ham hech qanday o'zgarishsiz ishlayveradi.

Java qayerlarda ishlatiladi?

* Yirik bank va moliya tizimlarining serverlarida (Backend).
* Android mobil ilovalarini yaratishda.
* Katta hajmdagi ma'lumotlar bilan ishlovchi (Big Data) korporativ dasturlarda.

### 🛠 2. Ish muhitini tayyorlash (JDK va IntelliJ IDEA)

Java'da kod yozish va uni kompyuter tushunadigan tilga o'girish uchun bizga ikkita asosiy dastur kerak bo'ladi.

#### 1-qadam: JDK (Java Development Kit) o'rnatish

JDK – bu dasturchining "ish qutisi". Uning ichida biz yozgan kodni tekshiruvchi va ishga tushiruvchi dasturlar (kompilyator va JVM) joylashgan.

1. Oracle yoki Eclipse Temurin saytidan kompyuteringiz tizimiga (Windows/Mac) mos JDK versiyasini (masalan, JDK 17 yoki 21) yuklab oling.
2. Odatiy dasturlardek (`Next -> Next -> Install`) o'rnating.

#### 2-qadam: IntelliJ IDEA o'rnatish

Biz kodlarni oddiy bloknotga emas, maxsus aqlli muharrirga yozamiz. IntelliJ IDEA – xatolarni o'zi ko'rsatib, kodni avtomatik to'ldirib turuvchi eng zo'r vositalardan biridir.

1. JetBrains rasmiy saytiga kiring.
2. Community Edition (bepul versiya) ni yuklab oling va o'rnating.

### 🚀 3. Birinchi dastur: "Hello, World!"

Muhitni sozlab oldik, endi qiyofamizni haqiqiy dasturchiga aylantiramiz! Dasturlashdagi yozilmagan qoidaga ko'ra, har qanday yangi tilni o'rganish kompyuter ekraniga "Salom, Dunyo!" so'zini chiqarishdan boshlanadi.

Kodni yozamiz:

1. IntelliJ IDEA'ni oching va "New Project" (Yangi loyiha) tugmasini bosing.
2. Loyihaga nom bering (masalan, `MyFirstApp`) va `Create` tugmasini bosing.
3. Ekranda paydo bo'lgan oyna ichiga quyidagi kodni yozing:

Java

```java
public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        System.out.println("Hello, World!");
    }
}
```

Kodni ishga tushirish: Tepadagi yashil "Play" (Run) tugmasini bosing. Ekranning pastki qismida, konsol oynasida `Hello, World!` yozuvi paydo bo'ladi. Tabriklaymiz, siz birinchi dasturingizni yozdingiz!

Bu kod nima qilyapti?

* `public class Main` – Kodlarimiz yashaydigan asosiy "uy" (Klass).
* `public static void main` – Dasturimizning yuragi (Matori). Kompyuter ishni aynan shu yerdan boshlaydi.
* `System.out.println(...)` – Ichkaridagi matnni ekranga chiqarish buyrug'i.

### 📝 Uy Vazifasi

1. Shaxsiy kompyuteringizga JDK va IntelliJ IDEA dasturlarini to'liq o'rnatib, sozlab oling.
2. Yuqoridagi "Hello, World!" kodini o'z kompyuteringizda yozing va ishga tushiring.
3. Kodni o'zgartiring: Ekranga "Hello, World!" o'rniga, "Salom, men Java o'rganishni boshladim! Ismim \[O'z ismingiz]" degan yozuvni chiqaring.

***

🌐 **Dars muallifi:** [Zikrulla Yashinov](https://zikrulla.uz) | Boshqa loyihalar va bog'lanish uchun


---

# Agent Instructions
This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com.

## Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter:

```
GET https://java.zikrulla.uz/ilk-qadamlar/1.0-java-bilan-tanishuv-va-birinchi-dastur.md?ask=<question>
```

The question should be specific, self-contained, and written in natural language.
The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.
